Immunitet Urbana
PARAGRAFY I SPORT – felieton Roberta Kiłdanowicza
Świat pędzi nieustannie i coraz szybciej, lecz czasami w dobrze pojętym własnym interesie warto się na chwilę zatrzymać i zastanowić nad kluczowymi, poważnymi dla samego siebie, sprawami. Początek okraszony nutką filozofii to dobre preludium do dzisiejszych rozważań. W ubiegłotygodniowym felietonie podjąłem kwestię zmiany trenera reprezentacji Polski, zwłaszcza w ujęciu dwumeczu kończącego rozgrywki Ligi Narodów UEFA w tym sezonie. Zauważalna jest tendencja, że nowego coacha naszej męskiej reprezentacji promują, operując językiem geopolitycznym, „pożyteczni idioci” albo osoby czerpiące z tego bezpośrednią korzyść.
Oczywiście nie znaczy to, że mam jakieś uwagi dotyczące toczącej się publicznie dyskusji, co się dzieje w naszej kadrze. Podkreślam przy tym jednocześnie, że taka ogólnie dostępna debata winna być toczona na argumenty, a nie na czyjeś widzimisię, bo to nie koncert życzeń. Wartość pierwszej drużyny Polski jest za poważną sprawą, żeby to czyjeś podszepty i nazbyt emocjonalne nastawienie decydowało o naszym dobru narodowym.
Przede wszystkim należy się zastanowić, w ślad za łacińskim cui bono qui prodest - czyja wina, tego sprawka - kto jest zainteresowany wiecznym kontestowaniem, kto zastąpi Urbana. Mam silnie wrażenie graniczące z pewnością, że medialny „jazgot”, kto będzie nowym selekcjonerem w zamian za Urbana to klasyczne odwrócenie uwagi managementu PZPN od problemów federacji. Jakich? Ano tych związanych z interwencją organów ścigania i toczącego się postępowania przygotowawczego w związku z nieprawidłowościami wokół wyboru pośrednika marketingowego spółki Publicon Sport albo aferki podsłuchowej z sekretarzem generalnym w tle.
To jedna strona medalu, usprawiedliwiająca przyczynę odwracania uwagi od kluczowych problemów związku. Drugą, nawet istotniejszą, jest fatalny - żeby nie rzec tragiczny - system szkolenia polskiej młodzieży. I to jest właściwym i trafnym podsumowaniem całego tego zamieszania związanego z wymianą selekcjonera.
Jeśli nawet teoretycznie byśmy przyjęli, że zmiana trenera jest niezbędna, to z praktycznego punktu widzenia dywagacje tych ekspertów są mało profesjonalne. Przecież w nich głównie chodzi o to, kto zastąpi Urbana, a nie opisanie i wyjaśnienie profilu, jaki nowy selekcjoner powinien posiadać. Ci promotorzy prześcigają się w lansowaniu swoich kandydatur, wykazując i starając się udowodnić, że jeden jest lepszy od drugiego. Na tej giełdzie nazwisk dwaj trenerzy, tj. Jerzy Brzęczek i Maciej Skorża, są najpoważniejszymi kandydatami. Pozostałe, zwłaszcza zagraniczne, są całkowitą abstrakcją.
Zdecydowanie ważniejszym jednak od personaliów, kto będzie nowym trenerem, jest wypracowanie, najlepiej przez polską federację, profilu takiego coacha, który miałby potencjalnie zastąpić Urbana. Najważniejsze wątpliwe kwestie dotyczyłyby odpowiedzi, czy potencjalny coach ma być Polakiem, czy cudzoziemcem? Czy ma znać drużynę, czy poznawać ją w tak zwanym boju? Czy ma wprowadzać młodych, zdolnych polskich piłkarzy, czy opierać się na reprezentacyjnej „starej gwardii”?
Zaiste musimy zauważyć, że finanse PZPN-u, pomimo wycofywania się wielu sponsorów, są w dalszym ciągu wystarczające na zatrudnienie „drogiego” selekcjonera z zagranicy. Związek był przecież wcześniej na tyle uposażony, aby zakontraktować Paulo Sousę czy Fernando Santosa. Może w tej całej epopei z wymianą Urbana chodzi tylko i aż o pieniądze? Oczywiście, one zawsze są w tle wydarzeń, tym bardziej, że według mnie podstawową przesłanką jest odwrócenie uwagi od innych, wymienionych wyżej przyczyn. Ale ważną materią jest również rozstrzygnięcie, jak bardzo wszelkiej maści lobbyści potrzebują pieniędzy.
W tej całej dyspucie o wymianie Jana na XYZ szczególnie na jeden fakt zwróciłem uwagę. To zadziwiające i bardzo smutne jednocześnie, że w obozie krytyków i recenzentów Jana Urbana znaleźli się byli wiceprezesi polskiej federacji. I mój zarzut nie stanowi bynajmniej ograniczenia ich swobodnej wypowiedzi, prawa do krytyki pracy selekcjonera. Clou problemu jest okoliczność, że obaj panowie byli przez prawie dekadę ludźmi odpowiedzialnymi za młodych piłkarzy, czyli polski model szkolenia. W istocie sprawy obwiniają więc Urbana za swoją aktywność i działanie na tym polu, a tak naprawdę za swoje zaniechania. To jest jakaś absolutna paranoja dotycząca takiego stanu rzeczy.
No ale to margines głównego wątku. W dalszym ciągu podtrzymuję i stoję na stanowisku, że Urban powinien pozostać trenerem kadry. Nie są argumentami decydującymi o jego zwolnieniu niezadowalające, a nawet słabe, wyniki kadry. W mojej opinii selekcjoner Urban optymalnie wykorzystuje materiał ludzki mający do swojej dyspozycji, „wyciskając” go maksymalnie. Taki właśnie stan polskiego futbolu, choć brutalny, to pokłosie wieloletnich zaniedbań w wychowywaniu piłkarskich następców. W bezpośrednim zapleczu piłkarskiego narybku za wiele jest kultu pieniądza i bylejakości, a za mało kultu pracy i zdolności.
W takiej sytuacji, stosując nawet argumentację negatywną i wykluczającą w podjęciu decyzji, inteligentny menadżer nie dokonywałby zmiany zarządzającego i odpowiedzialnego za pierwszą drużynę. No choćby z tego powodu, że nowy trener, nawet o najwyższych kwalifikacjach, będzie ją dopiero poznawał w praktyce, tj. w trakcie prawdziwej rywalizacji o punkty. Ta nauka będzie zapewne kosztowna i podnosząca ryzyko nieudanych następnych rozgrywek, tym razem o UEFA EURO 2028. I oto jest kluczowa kwestia do rozstrzygnięcia, czy stać nas na podjęcie takiego ryzyka dla zaspokojenia rozpędzonego, niewłaściwie pobudzonego i żądnego krwi głosu ludu.
_______________________________________
* Robert Kiłdanowicz jest doktorem nauk prawnych. W przeszłości występował m.in. w I-ligowych (wg dzisiejszego nazewnictwa ekstraklasowych) zespołach Stomilu Olsztyn, Widzewa Łódź czy Śląska Wrocław.
Medialny „jazgot”, kto będzie nowym selekcjonerem w zamian za Urbana to klasyczne odwrócenie uwagi managementu PZPN od problemów federacji. Fot. Mateusz Porzucek/PressFocus